Νιγηρία: Οι άνδρες με τις ύαινες

Όλα ξεκίνησαν με την παραπάνω εικόνα. Ένας φίλος μου είχε στείλει με μέιλ στο φωτογράφο Pieter Hugo αυτή την περίεργη εικόνα που τραβήχτηκε από ένα κινητό τηλέφωνο στο Λάγος της Νιγηρίας. Η λεζάντα έγραφε «Οι δρόμοι του Λάγος» και μια εφημερίδα που δημοσίευσε τη φωτογραφία ανέφερε ότι οι άνδρες ήταν ληστές τραπεζών, σωματοφύλακες, έμποροι ναρκωτικών και συλλέκτες χρέους.

Η εικόνα και ο μύθος αυτών των αντρών της Νιγηρίας με τις ύαινες διαδόθηκε.  Ο Pieter μαγεύτηκε και ήξερε ότι έπρεπε να μάθει περισσότερα.

Μέσω ενός φίλου δημοσιογράφου, ο Hugo εντόπισε έναν Νιγηριανό δημοσιογράφο, τον Adetokunbo Abiola, ο οποίος είπε ότι γνώριζε τους Gadawan Kura, όπως είναι γνωστοί στην  Hausa (μια πρόχειρη μετάφραση: «χειριστές / οδηγοί ύαινας»). Λίγες εβδομάδες αργότερα, ο Pieter ήταν σε ένα αεροπλάνο προς το Λάγκος.

Τα παρακάτω είναι μια αποτίμηση του ταξιδιού Hugo και των σκέψεών του για τους Gadawan Kura. Οι παρακάτω φωτογραφίες είναι από το βιβλίο του ‘Η ύαινα και άλλοι άνδρες’.

«Ο Abiola με συνάντησε στο αεροδρόμιο και μαζί πήραμε το λεωφορείο για την πόλη Benin, όπου οι «άνδρες με τις ύαινες» είχαν συμφωνήσει να μας συναντήσουν. Ωστόσο, όταν φτάσαμε εκεί είχαν ήδη αναχωρήσει για την Abuja.

Στην Abuja τους βρήκαμε να ζουν στην περιφέρεια της πόλης, σε μια παραγκούπολη – μια ομάδα ανδρών, ένα μικρό κορίτσι, τρεις ύαινες, τέσσερις μαϊμούδες και μερικοί rock πύθωνες. Όπως αποδείχθηκε, ήταν μια ομάδα πλανόδιων τροβαδούρων, καλλιτέχνες που χρησιμοποιούσαν τα ζώα για να διασκεδάσουν τα πλήθη και να πουλήσουν παραδοσιακά φάρμακα. Όλοι οι χειριστές των ζώων σχετίζονταν μεταξύ τους και συνέχιζαν μια παράδοση που περνούσε από γενιά σε γενιά. Πέρασα οκτώ ημέρες ταξιδεύοντας μαζί τους.

Το θέαμα που δημιουργούσε αυτή η ομάδα καθώς προχωρούσε στους πολυσύχναστους δρόμους της αγοράς ήταν εντυπωσιακό. Προσπάθησα να το αποτυπώσω στις φωτογραφίες αλλά απέτυχα, ίσως επειδή δεν ενδιαφερόμουν για την επίδειξή τους. Συνειδητοποίησα ότι αυτό που έβρισκα συναρπαστικό ήταν η συνύπαρξη του αστικού με το άγριο, και η παράδοξη σχέση που οι χειριστές έχουν με τα ζώα τους – μερικές φορές αφοσιωμένοι και στοργικοί κι άλλες βίαοι και σκληροί.

Άρχισα να ψάχνω για καταστάσεις μέσα από τις οποίες θα γίνονταν εμφανείς αυτές οι αντιθέσεις στοιχείων. Αποφάσισα να επικεντρωθώ στα πορτρέτα. Πήγαινα συχνά βόλτα με ένα μέλος της ομάδας, έτσι απλά στους δρόμους της πόλης και όποτε βρισκόταν η ευκαιρία τραβούσα μια φωτογραφία. Ταξιδέψαμε από πόλη σε πόλη ναυλώνοντας συχνά δημόσια μίνι-λεωφορεία.

Συμφώνησα να ταξιδέψω μαζί τους μέχρι το Kanu που βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της χώρας. Ένας από αυτούς πήγε να διαπραγματευτεί την ταρίφα με τον οδηγό ενός ταξί. Όλοι οι άλλοι, συμπεριλαμβανομένου και εμού μαζί με τις ύαινες, τις μαϊμούδες και τους rock πύθωνες κρυφτήκαμε στους θάμνους. Όταν αυτός μας έκανε σήμα ότι συμφώνησε την ταρίφα, όλη η ομάδα, άνθρωποι και ζώα πηδήξαμε έξω από τους θάμνους και ανεβήκαμε στο όχημα.

Ο οδηγός του ταξί ήταν εντελώς τρομοκρατημένος. Κάθισα εξαρχής μπροστά με μια μαϊμού και τον οδηγό. Οδηγούσε σαν μια μανιακός. Σε κάποια φάση η μαϊμού ήταν πολύ φοβισμένη από την οδήγησή του. Με άρπαξε από το πόδι και με κοίταξε στα μάτια. Μπορούσα να δω το φόβο της.

Δύο χρόνια αργότερα αποφάσισα να πάω πίσω στην Νιγηρία. Το πρότζεκτ ήταν ανολοκλήρωτο και ήμουν έτοιμος να συνεργαστώ και πάλι με την ομάδα αυτή. Κοιτούσα το ημερολόγιο που σημείωνα ενώ ήμουν τότε μαζί τους. Οι λέξεις «επικρατούσα θέση»,  «αλληλοεξάρτηση» και «υποταγή» συνέχιζαν να εμφανίζονται. Αυτές οι εικόνες απεικονίζουν πολλά περισσότερα από μια απλή εξωτική ομάδα καλλιτεχνών που ταξιδεύουν στην Δυτική Αφρική. Τα μοτίβα που παραμένουν είναι οι γεμάτες σχέσεις που έχουμε με τον εαυτό μας, τα ζώα και τη φύση.

Το δεύτερο ταξίδι ήταν πολύ διαφορετικό. Από το σημείο αυτό υπήρχε πλέον μια ισχυρότερη, πιο προσωπική σχέση μεταξύ εμού και της ομάδας. Παραμέναμε σε επαφή και ήταν πρόθυμοι να φωτογραφηθούν ξανά. Οι εικόνες από το ταξίδι αυτό είναι λιγότερο επίσημες και πιο οικείες.

Η πρώτη σειρά φωτογραφιών έχει προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις στον κόσμο – περιέργεια, δυσπιστία και απώθηση. Ο κόσμος μαγευόταν από αυτούς, όπως ακριβώς είχε συμβεί και σε μένα από την πρώτη φωτογραφία. Ο διευθυντής μιας μεγάλης ασφαλιστικής εταιρείας από τις ΗΠΑ επικοινώνησε μαζί μου, ρωτώντας με πώς μπορεί να έρθει σε επαφή με την ομάδα αυτή. Προέβλεπε δυναμικό μάρκετινγκ: σίγουρα αυτοί οι άνθρωποι πρέπει να χρησιμοποιούν κάποιο είδος βοτάνου για να προστατευθούν από τις ύαινες, τους μπαμπουίνους, τα σκυλιά και τα φίδια.. Σκέφτηκε ότι οι σεκιουριτάδες, οι στρατιώτες και η τσέπη του θα μπορούσαν να επωφεληθούν από αυτό το φάρμακο.

Πολλές οργανώσεις για τα δικαιώματα των ζώων επικοινώνησαν μαζί μου,  επιθυμώντας να επέμβουν (αν και η ομάδα με τις ύαινες έχει άδεια από την κυβέρνηση της Νιγηρίας). Όταν ρώτησα τους Νιγηριανούς «Πώς αισθάνεστε για τον τρόπο που μεταχειρίζονται τα ζώα;»  το ερώτημα μπέρδεψε τους ανθρώπους. Οι απαντήσεις τους περιλάμβαναν πάντα θέματα οικονομικής επιβίωσης.

Σπάνια εξέφραζε κανείς έντονη ανησυχία για την καλή διαβίωση των πλασμάτων. Οι Ευρωπαίοι πάντα ρωτάνε κάτι σχετικά με την μεταχείριση των ζώων, αλλά το θέμα αυτό δεν είναι το ζητούμενο. Αντ ‘αυτού, ίσως θα μπορούσαμε να αναρωτηθούμε γιατί οι καλλιτέχνες αναγκάστηκαν να πιάσουν τα άγρια ​​ζώα για να βγάλουν τα προς το ζην; Ή γιατί είναι οικονομικά περιθωριοποιημένοι; Ή γιατί η Νιγηρία, η έκτη μεγαλύτερη εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, βρίσκεται σε μια τέτοια κατάσταση αταξίας και αποδιοργάνωσης;

πηγή: http://www.pieterhugo.com/

Μετάφραση: Τατιάνα Κατσίνα

This entry was posted in Είδαμε κι ακούσαμε and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s