Τα Μπανταρισμένα Πόδια της κινεζικής επανάστασης

badarismena_podia_1Μια τραγική ανθρώπινη ιστορία στη σκιά της Ιστορίας

Από τις κομμουνιστικές επαναστάσεις του προηγούμενου αιώνα, η κινεζική ήταν αναμφίβολα η πιο ιδιόμορφη, κυρίως λόγω της απρόσμενης εξέλιξής της. Σήμερα που ο κινεζικός κρατικός καπιταλισμός μέσω ενός οικονομικού συγκεντρωτισμού εξακολουθεί να αναφέρεται στον κομμουνισμό και να διατηρεί τα σύμβολά του, η καταγραφή της κινεζικής ιστορίας από έναν δημιουργό κόμικς, μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος, αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Στα σύγχρονα εναλλακτικά κόμικς, η βιογραφία, η αυτοβιογραφία, το ντοκουμέντο, η δημοσιογραφία, η ιστορία κατέχουν περίοπτες θέσεις καθώς όλο και περισσότεροι δημιουργοί απομακρύνονται από τη μυθοπλασία και επιλέγουν να αφηγηθούν, με τον τρόπο τους, τα μέσα τους και την τεχνική τους, πραγματικά γεγονότα.

Ο Κινέζος Li Kunwu είναι ένας από αυτούς και «Τα Μπανταρισμένα Πόδια» (εκδόσεις Μαμούθκόμιξ) που μόλις κυκλοφόρησαν στα ελληνικά αφηγούνται την ιστορία μιας Κινέζας του εικοστού αιώνα και μέσω αυτής τη μεταμόρφωση μιας αχανούς φεουδαρχικής αυτοκρατορίας σε έναν ιδιότυπο «καπιταλιστικό» παράδεισο. Ο Kunwu είναι ένας από τους γνωστότερους Κινέζους καλλιτέχνες που εδώ και περισσότερα από τριάντα χρόνια δημιουργεί κόμικς πολιτικού περιεχομένου, ενώ παράλληλα καταγράφει και μελετά τις πολιτισμικές μειονότητες της κραταιάς ασιατικής δύναμης. Είναι ενεργό μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, διευθυντής της Ενωσης Καλλιτεχνών της επαρχίας Γιουνάν στα νοτιοδυτικά της χώρας που είναι και η γενέτειρά του καθώς και διευθυντής του Κινεζικού Ινστιτούτου μελέτης Σχεδίου και Τύπου.

Badarismena_Podia_2 Οι διαδηλώσεις των γυναικών ενάντια στα βάρβαρα έθιμα βασίστηκαν στις αρχές του Σουν Γιατ Σεν, προδρόμου της κομμουνιστικής επανάστασης που θα ακολουθούσε |

Από τα τριάντα έργα του που έχουν κυκλοφορήσει στην Κίνα, ωστόσο, ελάχιστα έχουν μεταφραστεί στον δυτικό κόσμο και μόλις τα τελευταία χρόνια. Γνωστότερη δουλειά του είναι το «A Chinese Life», σε συνεργασία με τον σεναριογράφο Philippe Otie, που στο επίκεντρό του έχει τις κατακλυσμιαίες μεταβολές που συνέβησαν στην Κίνα στα χρόνια της μαοϊκής επικράτησης και τις επιπτώσεις στους καθημερινούς ανθρώπους, τους αγρότες και τους εργάτες της επαρχίας.

Κάτι παρόμοιο επιχειρεί ο Kunwu στα «Μπανταρισμένα Πόδια» με πρωταγωνίστρια μια Κινέζα της επαρχίας την οποία παρακολουθούμε να μεγαλώνει σε διάφορες χρονικές περιόδους του εικοστού αιώνα: από τα φεουδαρχικά χρόνια της Κίνας και τη φαινομενικά ανέμελη παιδική της ηλικία ώς την ενηλικίωσή της και την ωρίμανσή της ως γοητευτικής κοπέλας κι από κει στα χρόνια της επανάστασης και της ζωής της ως ηλικιωμένης.

Ο τίτλος του βιβλίου παραπέμπει στο έθιμο-συνταγή ομορφιάς που διατήρησαν επί αιώνες πολλές κινεζικές παραδόσεις, σύμφωνα με το οποίο τα νεαρά κορίτσια έπρεπε να έχουν πολύ μικρά πόδια για να βρουν πλούσιο σύζυγο και να έχουν τύχη στη ζωή τους. Πώς αποκτούνται, όμως, αυτά τα μικρά πόδια των επτά–οκτώ εκατοστών, οι «Χρυσοί Λωτοί», όπως τα χαρακτήριζαν οι Κινέζοι; Η περιγραφή και η εικαστική της απόδοση από τον Kunwu είναι συγκλονιστική και ανατριχιαστική καθώς τα κοριτσάκια σε ηλικία κάτω των δέκα ετών υποβάλλονταν σε υποχρεωτικό σπάσιμο των δαχτύλων και τύλιγμα με πανιά και γάζες για μεγάλο χρονικό διάστημα έτσι ώστε να μην επιμηκύνονται το πέλμα και τα δάχτυλα, κάτι που, εν τέλει, οδηγούσε σε φρικτή παραμόρφωση του κάτω άκρου, αλλά το καθιστούσε ικανό να χωρέσει σε μικρά, κομψά παπουτσάκια που όποια τα φορούσε αύξανε σημαντικά τις πιθανότητες να γίνει ποθητή από κάποιον πλούσιο, μέλλοντα σύζυγο.

Badarismena_Podia_3 «Ζήτω ο πρόεδρος Μάο! Ζήτω το Κομμουνιστικό Κόμμα! Να ενωθούμε! Να ξεσηκωθούμε! Να χτίσουμε έναν σοσιαλισμό με ζήλο, αποτελεσματικότητα και ταχύτητα!» στα πανό και στους τοίχους, πίσω από τα ανθρώπινα δράματα |

Σ’ αυτό το μαρτύριο υποβάλλεται και η μικρή Τσούνξιου, ακολουθώντας τις οδηγίες των μεγαλυτέρων. Η δική της ζωή, όμως, δεν θα συνοδευτεί από τη χαρά που θα αναλογούσε σε μια τέτοια θυσία–ακρωτηριασμό καθώς τη ζωή, τις φιλοδοξίες, τα όνειρα και τις επιδιώξεις των ανθρώπων επισκιάζουν συχνά η Ιστορία και οι μάζες που επιβάλλουν τις δικές τους εξελίξεις. Η νεαρή Τσούνξιου καθώς τα χρόνια αλλάζουν θα πέσει θύμα ομαδικού βιασμού, θα απομονωθεί και θα καταλήξει να εργάζεται ως παραμάνα για τα παιδιά κρατικών αξιωματούχων. Τα μικρά της πόδια, τα εργαλεία για την ευτυχία τού κάποτε, θα μείνουν δύο στραβά και αποκρουστικά μέλη που παραπέμπουν σε ένα ξεχασμένο παρελθόν.

Από τη φεουδαρχία στον Μάο

«Απ’ όλες τις ιστορίες που έχω φτιάξει, τα «Μπανταρισμένα Πόδια» είναι από εκείνες που μ’ έχουν σημαδέψει ανεξίτηλα. Στα παιδικά μου χρόνια, πήρα από τον πατέρα μου αυστηρή ανατροφή, που τη χαρακτήριζε ο σεβασμός για τις επαναστατικές αξίες. Από τη μητέρα μου εισέπραξα στοργή, ευγένεια και γενναιοδωρία. Η παραμάνα μου είχε πιο πρακτικό πνεύμα, που παραχωρούσε περισσότερο χώρο για τα πράγματα της ζωής. Αυτό που θα λέγαμε σήμερα “κοινωνική παιδεία”», γράφει ο Kunwu στον πρόλογο της έκδοσης.

Αυτές τις «επαναστατικές» αξίες φαίνεται να υπηρετεί στο ακέραιο με τον τρόπο που παρουσιάζει τα γεγονότα των λαϊκών διαδηλώσεων και των μαζικών εξεγέρσεων κατά τη διάρκεια της επανάστασης. Και προχωρά ακόμη περισσότερο, με τον «θαυμασμό» με τον οποίο περιγράφει τη μεταμόρφωση της κινεζικής επαρχίας από αγροτική γη σε εμπορικά κέντρα και του κινεζικού πληθυσμού από αγράμματους γεωργούς και πλανόδιους πωλητές σε ένστολα μέλη του κόμματος.

Badarismena_Podia_4 Από την καθοδήγηση του λαϊκού ξεσηκωμού στην επαρχία Γιουνάν τη δεκαετία του 1920 |

Αυτός και είναι ο λόγος για τον οποίο ο Kunwu έχει κατηγορηθεί ως απολογητής του καθεστώτος και βασικός εκπρόσωπος της καλλιτεχνικής προπαγάνδας που αυτό χρησιμοποιεί. Και σε κάποιο βαθμό, αυτές οι κατηγορίες δεν είναι αβάσιμες καθώς είναι τελείως διαφορετικό πράγμα να εξυμνείς με τη (στρατευμένη;) τέχνη σου τη λαχτάρα ενός λαού για επαναστατική αλλαγή και εντελώς διαφορετικό πράγμα να εξακολουθείς να θεωρείς ότι η επανάσταση είναι ακόμη ζωντανή, σήμερα που οι συνθήκες εργασίας και ζωής στην Κίνα, καθοδηγούμενες και υπαγορευμένες από τις δυτικές καπιταλιστικές υπερδυνάμεις για υπερπαραγωγή φτηνών καταναλωτικών αγαθών, δεν θυμίζουν σε τίποτα τα οράματα των κομμουνιστών ηγετών του παρελθόντος και τις προσδοκίες του λαού για μόρφωση, αξιοπρέπεια και ανθρώπινη ζωή.

Οι αφηγηματικές και σχεδιαστικές αρετές του, οι έξυπνοι, κοφτοί διάλογοι, η χρήση πολλών κινεζικών επιγραφών, αφισών, ορολογιών κ.λπ. που συμβάλλουν στην τεκμηρίωση, η επιδεξιότητα με την οποία η μια εποχή διαδέχεται την άλλη είναι τα στοιχεία που καθιστούν τα «Μπανταρισμένα Πόδια» μια σπουδαία έκδοση. Που αντισταθμίζονται σε κάποιο βαθμό από τις λογικές και βάσιμες επιφυλάξεις του καλοπροαίρετου αναγνώστη για τις προθέσεις του δημιουργού.

comics@efsyn.gr

 

http://www.efsyn.gr/arthro/ta-mpantarismena-podia-tis-kinezikis-epanastasis

 

This entry was posted in Είδαμε κι ακούσαμε and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s