Εκλογές στη Δανία. Τέλος εποχής; , του Δημήτρη Τσέκερη

/var/www/rednotebook.gr/httpdocs/wp content/uploads/2015/06/150619 denmark election 4

Στις 18 Ιουνίου 2015 έγιναν οι εθνικές εκλογές στη Δανία, οι οποίες για διάφορους λόγους τους οποίους θα απαριθμήσουμε, συνιστούν μία τομή για τα πολιτικά και κοινωνικά ήθη της συγκεκριμένης χώρας, που έχει προταθεί ουκ ολίγες φορές ως μοντέλο προς μίμηση.

Το εκλογικό σύστημα

Στη Δανία, παραδοσιακά, αναμετρώνται δύο υποψήφιοι πρωθυπουργοί, συνήθως ένας από την –ευρύτερη– Αριστερά, που έχει αναφορές στην Σοσιαλδημοκρατία, και που είχε σε αυτή την αναμέτρηση υποψήφια την ως τώρα πρωθυπουργό Helle Thorning, καθώς και ένας από τη Δεξιά, που εκπροσωπείται κατά κύριο λόγο από το κόμμα που μεταφράζεται ως «Αριστερά» (Venstre),  με υποψήφιο τον πρώην πρωθυπουργό Lars Lokke Rasmussen.

O –παράδοξος– ιστορικός όρος που μεταφράζει σε αριστερά για το δεξιό κόμμα, σχετίζεται με το γεγονός ότι το συγκεκριμένο κόμμα είχε πάντα θέση στα αριστερά έδρανα του κοινοβουλίου. Τα υπόλοιπα κόμματα συντάσσονται κατά κάποιο τρόπο ως δορυφόροι για σχηματισμό κυβέρνησης και έτσι έχουμε μία αναμέτρηση (Κόκκινοι-Μπλε) μεταξύ των 2 υποψηφίων πρωθυπουργών και των κομμάτων τους μαζί με τα κόμματα που τα στηρίζουν. Για να λάβει κάποιος συνδυασμός την πλειοψηφία, απαιτούνται 90 έδρες (σύνολο εδρών 179). Στους «κόκκινους» προσμετρώνται οι Σοσιαλδημοκράτες (SD), η Κοκκινοπράσινη Συμμαχία (Enhedslisten), Σοσιαλφιλελεύθεροι (SF), οι Εναλλακτικοί (Alternativet) και οι Ριζοσπάστες (Radikale B). Στους «μπλε» ανήκουν τα δεξιά κόμματα όπως το Venstre, το ακροδεξιό DF, οι συντηρητικοί, οι χριστιανοδημοκράτες και οι φιλελεύθεροι.

Ατζέντα εκλογών

Η Δανία ήταν και είναι γνωστή, όπως και οι υπόλοιπες σκανδιναβικές χώρες, για το προνοιακό της σύστημα (welfare state), την ευελιξία στην αγορά εργασίας (flexicurity), την πολύ υψηλή φορολόγηση όλων των εισοδημάτων και ιδιαίτερα των πιο υψηλών (η κλίμακα για τα υψηλά εισοδήματα αγγίζει το 55%),  η οποία και χρηματοδοτεί το κράτος πρόνοιας (δωρεάν υγεία, παιδεία, πολύ υψηλό επίπεδο υπηρεσιών και προνοιακά επιδόματα, ιδιαίτερα σε ευπαθείς ομάδες) καθώς και υψηλή προστασία, καλούς μισθούς και ισχυρά εργασιακά δικαιώματα, απόρροια των δυνατών συνδικάτων, ιδιαίτερα στο παρελθόν, μιας και πλέον έχουν γραφειοκρατικοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό. Τα προηγούμενα χαρακτηριστικά, βέβαια, αναφέρονται συγκριτικά πάντα με την κατάσταση στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, μιας και το κοινωνικό κράτος έχει αποδυναμωθεί σημαντικά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, με αξιοσημείωτη ταχύτητα, ιδιαίτερα, τα τελευταία χρόνια. Το διακύβευμα των εκλογών ήταν ο οδικός χάρτης σε σχέση με τις περικοπές του κοινωνικού κράτους, το φορολογικό, αλλά και το μεταναστευτικό ζήτημα, όπου η ακροδεξιά ατζέντα επικράτησε παρασύροντας ακόμα και τους Σοσιαλδημοκράτες σε σοβαρές αναδιπλώσεις και σε μία ρητορική σκλήρυνσης της μεταναστευτικής πολιτικής και των προΰποθέσεων παροχής ασύλου (που είναι ήδη αρκετά σκληρή, σε αντίθεση πχ με τη Σουηδία). Αξίζει να αναφερθεί πάντως, πως τα προγράμματα των δύο βασικών διεκδικητών για την πρωθυπουργία, συνέκλιναν ως προς τις περικοπές προνοιακών επιδομάτων και παροχών ως το 2025. Το ζήτημα ήταν η ταχύτητα ξηλώματος του κοινωνικού κράτους και το πού αλλά και το πότε θα γίνουν αυτές οι περικοπές.

Αποτελέσματα

/var/www/rednotebook.gr/httpdocs/wp content/uploads/2015/06/150619 stem2

Μέχρι και την πρόηγούμενη των εκλογών, όλα έδειχναν πως το αποτέλεσμα θα είναι οριακό. Το αποτέλεσμα διαμορφώνεται στο 48,1% για την κεντροαριστερή συμμαχία και 89 έδρες, με τον δεξιό υποψήφιο να κερδίζει έχοντας ποσοστό 51,9% και 90 έδρες.

Πρώτο κόμμα αναδείχθηκαν οι Σοσιαλδημοκράτες με ποσοστό 26,3% (+1,5%) και 47 έδρες που, όμως, λόγω αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης, οδήγησε την πρώην πρωθυπουργό στο να ανακοινώσει την παραίτησή της το ίδιο βράδυ. Δεύτερο κόμμα αναδείχθηκε το ξενοφοβικό-ακροδεξιό DF (Κόμμα του Δανικού Λαού) με ποσοστό έκπληξη 21,1% (+8,8%) και 37 έδρες (είχε αναδειχθεί πρώτο κόμμα στις περασμένες ευρωεκλογές). Τρίτο κόμμα αναδείχθηκε το δεξιό κόμμα Venstre με 19,5% (-7,2%) και 34 έδρες, το οποίο και θα σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση, μιας και οι «μπλε» επικράτησαν με 90 έδρες έναντι 89 των «κόκκινων», μετά και την ενσωμάτωση των αποτελεσμάτων από τα νησιά Φερόε και τη Γροιλανδία. Το ποια θα είναι η κυβέρνηση δεν έχει λήξει ακόμα, μιας και υπάρχει ιστορικά και η κουλτούρα κυβερνήσεων μειοψηφίας με στήριξη από κάποιον άλλο χωρίς να συμμετέχει κατ’ ανάγκη στην κυβεέρνηση. Έτσι, δεν είναι καθόλου απίθανο να δούμε μία κυβέρνηση συνασπισμού μεταξύ του 3ου κόμματος και των υπολοίπων δεξιών κομμάτων, με στήριξη από το DF (Κόμμα του Δανικού Λαού) που είναι πλέον πρώτο κόμμα στους κόλπους της Δεξιάς.

Η Κοκκινοπράσινη Συμμαχία–Ενιαία Λίστα (Enhedslisten), που είναι το αριστερό ριζοσπαστικό κόμμα, είναι 4ο κόμμα πλέον με 7,8% (+1,1%) και 14 έδρες (+2). Πριν από δύο εκλογικές αναμετρήσεις ήταν εκτός βουλής με ποσοστά που κινούνταν γύρω στο 2%, ενώ πλέον, επωφελούμενο και από τη μετατόπιση των Σοσιαλδημοκρατών προς τα δεξιά, αλλά και από την καλύτερη οργάνωσή του ανά τη χώρα, φαίνεται να σταθεροποιείται στην περιοχή του 8% με αυξανόμενη δημοφιλία.

Όπως είπε σε προηγούμενη συνέντευξή του και ο Δανός Βουλευτής της Κοκκινοπράσινης Συμμαχίας Νικολάι Βίλουμσεν, η πλατφόρμα τους είναι η αναμόρφωση της αγοράς εργασίας με μείωση ωρών για την καταπολέμηση της ανεργίας, ενάντια στις περικοπές αλλά και με περαιτέρω ενίσχυση του κοινωνικού διχτύου ασφαλείας και του κράτους πρόνοιας, η αντιμετώπιση της κοινωνικής ανισότητας και η αλληλεγγύη σε πρόσφυγες και μετανάστες (διαχωρίζοντας τη θέση τους σε σχέση με την προεκλογική συζήτηση περί σκλήρυνσης της μεταναστευτικής πολιτικής). Στα αξιοσημείωτα είναι επίσης η είσοδος στη Βουλή του κόμματος των Εναλλακτικών (Alternativet),  που για πρώτη φορά κατέβηκε σε εκλογική αναμέτρηση, με ποσοστό 4,8% και 9 έδρες.

Το μετά

Απ’ ό,τι φαίνεται, μετά και την επικράτηση της Δεξιάς και την απότομη άνοδο του ακροδεξιού ξενοφοβικού κόμματος του Δανικού Λαού (DF), που αναδεικνύεται σε πρωταγωνιστή στην κεντρική πολιτική σκηνή αλλά και εντός της Δεξιάς, ο νεοφιλελευθερισμός και η λιτότητα, σε συνδυασμό με τις περαιτέρω περιοριστικές πολιτικές όσον αφορά το μεταναστευτικό ζήτημα, φαίνεται πως αφήνουν στην άκρη το κράτος πρόνοιας, ξηλώνοντας ακόμα και βασικούς πυλώνες και χαρακτηριστικά του σκανδιναβικού μοντέλου, βάζοντας πλέον και τη Δανία σε μία διαφορετική τροχιά, έχοντας ως κύριο επιχείρημα την «ανταγωνιστικότητα», ενώ η ακροδεξιά ρητορική έχει αρχίσει πλέον να γίνεται μέρος της πολιτικής ρητορικής. Αν το συνδυάσουμε και με τον προεκλογικά διακηρυγμένο στόχο της Δεξιάς για περισσότερη καταστολή, έχει ως προοπτική μία Δανία φρούριο μέσα σε μία Ευρώπη φρούριο. Το μόνα αναχώματα θα είναι η ύπαρξη και η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών και πολιτικών κινημάτων σε τοπικό ή/και εθνικό επίπεδο, ενώ σε κοινοβουλευτικό επίπεδο μπορεί να εκφραστεί από την Κοκκινοπράσινη Συμμαχία (Enhedslisten), η οποία θα πρέπει να σταθεί αποφασιστικά στο πλευρό των ανθρώπων που εχουν πληγεί ή θα πληγούν από τις περιοριστικές πολιτικές της λιτότητας, τονίζοντας την ανάγκη για διεθνή αλληλεγγύη στην αντιμετώπιση των κοινών προβλημάτων που υφίστανται (σε διαφορετικό βαθμό μεν, στην ίδια κατεύθυνση δε) εντός Ευρώπης.

Πηγή: rednotebook.gr/2015/06/ekloges-sti-dania-telos/

This entry was posted in Επικαιρότητα and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s