Οι αλήτες του Ντάρμα |Τζακ Κέρουακ

alites-tou-ntarma

«Εγώ ήθελα ένα σακίδιο γεμάτο με ό,τι ήταν απαραίτητο για τον ύπνο, καταφύγιο, φαγητό, μαγείρεμα, στην ουσία μια πλήρη κουζίνα και κρεβατοκάμαρα, ακριβώς πάνω στην πλάτη μου, και να πάω κάπου, να βρω απόλυτη μοναξιά, να μελετήσω το απόλυτο κενό του μυαλού μου, να είμαι εντελώς ουδέτερος για οποιαδήποτε ή οποιεσδήποτε ιδέες. Σκόπευα να έχω, μάλιστα, σαν μοναδική μου δραστηριότητα την προσευχή, να προσεύχομαι για όλα τα ζωντανά πλάσματα· έβλεπα ότι αυτή ήταν η μόνη αξιοπρεπής δραστηριότητα που είχε απομείνει στον κόσμο. Να είσαι σε κάποια όχθη του ποταμού ή στην έρημο ή στα βουνά ή σε κάποια καλύβα στο Μεξικό ή σε κάποια παράγκα στο Αντίροντακ, να ξεκουράζεσαι, να είσαι ευγενικός και καλός, να μην κάνεις τίποτε άλλο από το να εξασκείς αυτό που οι Κινέζοι αποκαλούν «κάνω τίποτα».

O Κέρουακ -κεντρικό πρόσωπο των μπητ λογοτεχνών- και στο βιβλίο του αυτό περιγράφει τις εμπειρίες του στο δρόμο και διατυμπανίζει την ένταση με την οποία τις βιώνει. Με φωτογραφική ευαισθησία περιγράφει τους ήρωές του, τους αλήτες του Ντάρμα, «τους ιερούς προσκυνητές των άγιων αυτοκινητόδρομων των H.Π.A», και τη ζωντάνια του περιθωρίου. (Από την παρουσίαση της έκδοσης)

 

Κριτική του Δημήτρη Νίκου:

Δεν υπάρχει, ίσως, καλύτερη εισαγωγή σε όσα θέλω να μοιραστώ μαζί σας για αυτό το βιβλίο, από το παραπάνω απόσπασμα. Ένα σακίδιο με τα απολύτως απαραίτητα και ο δρόμος ανοίγεται μπροστά σου γεμάτος προκλήσεις, συγκινήσεις, ηδονικούς κινδύνους και την μοναδική αίσθηση ελευθερίας.

Είναι η πρώτη φορά που διαβάζω ολοκληρωμένο ένα έργο του Τζακ Κέρουακ, ενός συγγραφέα που συνέδεσε το όνομά του με ένα σχετικά παραγνωρισμένο λογοτεχνικό ρεύμα, της Μπιτ λογοτεχνίας. Μπιτ (beat) είναι η ήττα, η πτώση, η απαξίωση, το μπιτ έγινε ο καθρέπτης μιας γενιάς ψυχικά κουρασμένης που γύρισε την πλάτη στην αποτυχημένη και τόσο ψεύτικη κοινωνία, για να αναζητήσει την αληθινή ζωή εκεί που γεννιέται και αναπνέει, στη φύση, στην πνευματικότητα, στο ανοιχτό και απρόσμενο, στην ελευθερία.

Οι Αλήτες του Ντάρμα (εκδόσεις Αίολος) είναι στην ουσία, κατά τη γνώμη μου, ένα φιλοσοφικό μανιφέστο του Κέρουακ, ένα κείμενο με τον τρόπο του θρησκευτικό, μια διήγηση που μέσα από γλώσσα απλή, αργκό πολλές φορές, αναδύεται ένα σύμπαν σπάνιας ποιητικότητας και αγάπης για ιδανικά που χαρακτηρίζει και συνδέει όλους τους μεγάλους κλασικούς των γραμμάτων. Και είναι αυτό ακριβώς που κάνει τον Κέρουακ έναν σύγχρονο κλασικό, η παθιασμένη αναζήτηση της ζωής, της αληθινής ζωής, της αληθινής ανθρώπινης φύσης.

Αν πρέπει να γράψω κάτι για την υπόθεση του βιβλίου, θα χρησιμοποιήσω μονάχα δυο λέξεις. Δρόμος και ελευθερία. Δε νομίζω ότι χρειάζεται κάτι άλλο να σας πω, αν επιλέξετε να διαβάσετε αυτό το βιβλίο να είστε έτοιμοι για μια περιπέτεια που σε πολλά σημεία θα σας κόψει την ανάσα και -τολμώ να πω- θα σας κάνει να ζηλέψετε, όπως ζήλεψα κι εγώ που δεν ήμουν κι εγώ σ’ εκείνους τους ατέλειωτους δρόμους, στα τρένα, στα λεωφορεία, σ’ εκείνα τα πανέμορφα ορεινά λιβάδια, με ένα σακίδιο κι έναν υπνόσακο στην πλάτη, μαζί με τον Ρέι, τον Τζάφι και την υπόλοιπη γοητευτική λογοτεχνική συντροφιά του Κέρουακ.

Κλείνοντας, θα πρέπει να πω και δυο λόγια για την μετάφραση του βιβλίου, με όλο τον σεβασμό στην μεταφράστρια του έργου, κυρία Εύη Παπά. Ειλικρινά, όσο κι αν θέλω να καταλάβω την καλή πρόθεση των μεταφραστών να μείνουν πιστοί στο πρωτότυπο κείμενο του συγγραφέα, πώς να το κάνουμε, τα ελληνικά και τα αγγλικά είναι δυο διαφορετικές γλώσσες, δύο άλλοι κώδικες επικοινωνίας. Δεν το θεωρώ σωστό να διαβάζεις φράσεις με δομή που θυμίζει μετάφραση από copy-paste στο google translator. Υπάρχουν τρόποι, είμαι σίγουρος, να αποδώσεις το κείμενο στην ελληνική γλώσσα μένοντας πιστός σε αυτό που θέλει να πει ο συγγραφέας, χωρίς όμως να κάνεις τον αναγνώστη, πολλές φορές, να τραβάει τα μαλλιά του με αυτό που διαβάζει. Και αυτό αναγκάζομαι να το πω γιατί σε αρκετά μεταφρασμένα βιβλία, ιδίως κλασικών συγγραφέων, βλέπω το ίδιο και το ίδιο, την ίδια τακτική που τελικά βαίνει, έστω και κατ’ ελάχιστον, σε βάρος του κειμένου και είναι πραγματικά κρίμα.

Όσο όμως κι αν η μετάφραση σε πολλά σημεία έχει ομολογουμένως προβλήματα, το βιβλίο από μόνο του είναι τόσο δυνατό που θα σας παρασύρει. Αναζητήστε το και μόνο κερδισμένοι μπορεί να βγείτε.

 

Κριτική του Χαρτοπόντικα:

Αν δεν έχεις ταξιδέψει με ωτοστόπ με άξεστους φορτηγατζήδες, πλανόδιους πωλητές και ξενύχτηδες που επιστρέφουν στην πόλη τους…

Αν δεν έχεις κοιμηθεί κάτω από το φως των αστεριών με τα κουνούπια και τα μυρμήγκια συντροφιά, σ’ ένα σλήπιν μπαγκ που μουσκεύει από την υγρασία…

Αν δεν έχεις ψήσει τον καφέ σου σε φωτιά από σκουπίδια και ξύλα…

Αν δεν έχεις μεθύσει παρέα με τυχαίους αλήτες συντροφιά…

Αν δεν θεωρείς μια τέτοια ζωή αφορμή για την αγιότητα και κανόνα για την υπερβαση, τότε μάλλον δεν ανήκεις στους Αλήτες του Ντάρμα, την εκλεκτή αυτή χορεία των τρελών ποιητών και μποέμ που ασπάζονταν το βουδισμό με την ίδια ζέση που ασπάζονταν τα στήθη τυχαίας ερωμένης.

Οι “Αλήτες του Ντάρμα είναι το πιο φιλοσοφικό βιβλίο του Τζακ Κέρουακ, της εμβληματικής αυτής φιγούρας των μπήτνικ.

Το βιβλίο καλύπτει διάστημα ενός περίπου χρόνου και περιγράφει τη ζωή του συγγραφέα και κυρίως τη φιλική του σχέση με τον Γκάρυ Σνάϊντερ (στο βιβλίο αναφέρεται ως Τζάφι Ραϊντερ), επίσης μπήτνικ, ποιητή, βουδιστή, με λίγα λόγια Αλήτη του Ντάρμα, όπως ο Κέρουακ.

kerouac

Αποσπάσματα από το βιβλίο:

…τα κολέγια δεν είναι τίποτα άλλο παρά φυτώρια της μη-ταυτότητας της μεσοαστικής τάξης που συνήθως βρίσκει την τέλεια έκφρασή της σε σειρές από καλοφτιαγμένα σπίτια με κήπους και τηλεόραση σε κάθε λίβινγκ ρουμ, με τον καθένα να κοιτάζει το ίδιο πράγμα και να σκέφτεται το ίδιο πράγμα την ίδια ώρα, ενώ οι Τζάφιδες αυτού του κόσμου τριγυρίζουν στην ερημιά για ν’ ακούσουν τη φωνή τους να ουρλιάζει στην ερημιά, για να βρουν την έκσταση των άστρων, για να βρουν το σκοτεινό μυστηριώδες μυστικό της αρχής αυτού του απρόσωπου, ισοπεδωμένου, χονδροειδή πολιτισμου.

Όταν φτάσεις στην κορυφή ενός βουνού, συνέχισε να ανεβαίνεις!

Καλύτερα να κοιμάσαι σε ένα άβολο κρεβάτι ελεύθερος παρά σ’ ένα βολικό ανελεύθερος.

Δεν υπάρχει κανένας νυχτερινός ύπνος στον κόσμο που να μπορεί να συγκριθεί με το νυχτερινό ύπνο που κάνεις στην έρημη χειμωνιάτικη νύχτα, με την προϋπόθεση ότι είσαι καλά και ζεστά σ’ έναν πουπουλένιο υπνόσακο. Η σιωπή είναι τόσο έντονη που μπορείς να ακούσεις το ίδιο το αίμα σου να μουγκρίζει.

Όσο πιο κοντά έρχεσαι στην αυθεντική ύλη, πέτρα, αέρα, φωτιά και ξύλο, τόσο πιο πνευματικός γίνεται ο κόσμος. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που νομίζουν ότι είναι ξύπνιοι υλιστικοί πρακτικοί τύποι, δεν έχουν ιδέα για την ύλη, τα κεφάλια τους είναι γεμάτα από φανταστικές ιδέες και νοήματα.

Τα βουνά είναι αρκετά υπομονετικά, είπα δυνατά και ήπια μια γουλιά. Όταν ξαναγύρισα με το φεγγαρόφωτο στην ίδια κουφάλα του γέρικου δέντρου μου, ο κόσμος μου φαινόταν σαν όνειρο, σαν φάντασμα, σαν φούσκα, σαν μια σκιά, σαν μια φευγαλέα δροσιά, σαν τη λάμψη αστραπής.

Ξενόγλωσσος τίτλος THE DARMA BUMS
Μετάφραση ΠΑΠΑ ΕΥΗ
Επιμέλεια ΚΑΡΑ ΜΑΡΙΝΑ
Εκδότης ΑΙΟΛΟΣ

 

πηγές:

www.dimitrisnikou.gr

chartopontikas.wordpress.com

www.politeianet.gr

 

 

Advertisements
This entry was posted in Αφιερώματα and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s