Isol: Η τέχνη ως παιχνίδι

258Η πολυσχιδής συγγραφέας και εικονογράφος Isol ακούγεται πολύ τον τελευταίο καιρό στο εξωτερικό, ενώ αρχίζει να γίνεται γνωστή και στην Ελλάδα μέσα από τρία εμπνευσμένα παιδικά βιβλία της. Η σχέση της με την τέχνη, που η ίδια περιγράφει ως «παιχνίδι με τις σκέψεις και τις δεξιότητες», αρχίζει επίσημα με σπουδές διδακτικής της Τέχνης και έπειτα ζωγραφικής στην Σχολή Καλών Τεχνών στο Μπουένος Άιρες, ενώ στα επόμενα χρόνια διευρύνεται πέρα από το δικό της έργο και στην εικονογράφηση βιβλίων γνωστών συγγραφέων όπως ο Jorge Luján, ο Graciela Montes και ο Paul Auster, αλλά και τη μουσική.

Η ευρηματικότητα των βιβλίων της, σημεία εστίασης του πάθους της για τη λογοτεχνία, τις εικαστικές τέχνες αλλά και τα κόμικς, αντανακλούν το εύρος των ενδιαφερόντων της: στο «Νουμεράλια» η μαγεία των αριθμών μεταδίδεται μέσα από στιγμές, σχήματα και συναισθήματα, ενώ στο «Νοτούρνο», «ένα βιβλίο που φωτίζει το σκοτάδι», εικόνες ανακινούν τη φαντασία και την οδηγούν σε μια σειρά από πιθανά όνειρα. Και τα δυο αποτελούν δείγματα του παιχνιδιού, ενός «σοβαρού παιχνιδιού» όπως η ίδια τονίζει, με την τεχνική, τη φόρμα και τις ιδέες, δηλαδή την πρώτη ύλη κάθε νέου εγχειρήματος της.

Η δουλειά της Isol έχει βραβευτεί επανειλημμένως και πρόσφατα με το Βραβείο Άστριντ Λίντγκρεν, το σημαντικότερο βραβείο παιδικής λογοτεχνίας παγκοσμίως. Είχαμε την ιδιαίτερη χαρά να μιλήσουμε μαζί της για τη δουλειά της, για αυτά που την εμπνέουν, για το παιδικό βιβλίο και τις συνεργασίες της.

Πώς ξεκίνησες, διαισθανόσουν ότι θα γίνεις συγγραφέας και καλλιτέχνης από μικρή ηλικία; Από πού επηρεάστηκες;
Η τέχνη μου άρεσε από τα παιδικά μου χρόνια, σπούδασα καλές τέχνες και μουσική, και προέρχομαι από καλλιτεχνική οικογένεια (ο πατέρας μου είναι συγγραφέας και ζωγράφος και η μητέρα μου είναι ερασιτέχνης τραγουδίστρια κλασικού τραγουδιού ). Αισθανόμουν κοντά στον τρόπο που οι συγγραφείς και οι καλλιτέχνες βλέπουν τον κόσμο και ήθελα να δουλέψω και εγώ σ’ αυτόν τον χώρο.

Τα αγαπημένα μας παιχνίδια ήταν πάντα το τραγούδι, η ζωγραφική και το να επινοούμε παραμύθια. Υπήρχαν πολλά βιβλία στο σπίτι μου και είχαμε στη διάθεση μας μεγάλη ποικιλία αναγνωστικών επιλογών. Συνήθιζα να φτιάχνω ιστορίες από εικόνες βιβλίων. Μου άρεσε πολύ η Ωμή Τέχνη και «οι καλλιτέχνες του περιθωρίου» όπως ο Ντυμπυφέ. Λατρεύω επίσης την τέχνη του Ρομαντισμού. Μαθαίνω πολλά από τα κόμικς για το εικονογραφημένο αφήγημα και πιστεύω ότι έχουμε εξαιρετικούς καλλιτέχνες σ’αυτόν τον χώρο στην Αργεντινή.

Πες μου ένα πράγμα που κατά τη γνώμη σου είναι πολύ διαφορετικό στον τρόπο που μεγαλώνουν σήμερα τα παιδιά απ’ ό,τι στο παρελθόν.
Μμμ, εξαρτάται από τον πολιτισμό και τις δυνατότητες που έχουν τα παιδιά. Νομίζω ότι η μεγαλύτερη διαφορά είναι οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές. Τα παιδιά έχουν πρόσβαση σε πολλές πληροφορίες και έχουν στη διάθεση τους ήδη πολλές επιλογές σε ψηφιακή μορφή από όπου μπορούν να διαλέξουν μόνα τους τι θα παίξουν. Αναρωτιέμαι αν τα παιδιά (όπως και εμείς άλλωστε ) στερούνται του χρόνου που χρειάζεται κανείς για να βαρεθεί. Κάποιες φορές από την πλήξη έχουν γεννηθεί εξαιρετικές ιδέες.

Σου έχει απονεμηθεί το βραβείο της Άστριντ Λίντγκρεν, καθώς και αρκετά άλλα βραβεία και διακρίσεις. Σε προσωπικό επίπεδο όλα αυτά υπήρξαν ενθαρρυντικά για τη δουλεία σου; Ή μήπως υπάρχουν φορές που ψάχνεις περισσότερη ηρεμία και ησυχία;
Θα έλεγα ότι ήταν ένα μείγμα από τα δύο. Αισθάνομαι μεγάλη ενθάρρυνση και ευγνωμοσύνη. Παράλληλα όμως, κάποια στιγμή αισθάνθηκα την ανάγκη να επιστρέψω σε μία ήσυχη κατάσταση για μπορέσω να δημιουργήσω καινούργια βιβλία μετά από τόση έκθεση και συνεντεύξεις κ.τλ. … Τώρα έχω ένα βοηθό που κάνει ότι δεν μου αρέσει να κάνω εγώ η ίδια (δηλ. γραφειοκρατικές διαδικασίες ).

Πριν από μερικούς μήνες πήραμε συνέντευξη για το Αθηνόραμα από τον Αμερικάνο συγγραφέα Πολ Όστερ. Διάβασα ότι του έχεις κάνει κάποιες εικονογραφήσεις. Πώς έγινε αυτό και πώς ήταν να δουλεύεις μαζί του;
Το να δουλέψω με το κείμενο του Όστερ ήταν μία απόλαυση. Η δουλειά μου ανατέθηκε από τις εκδόσεις Λούμεν (Ισπανία ) και είχα απόλυτη ελευθερία οπότε το διασκέδασα. Χρησιμοποιώ χρώματα του Μπρούκλιν όπως είδα ότι έκανε ο Όστερ στην ταινία που βασίστηκε στο βιβλίο (η ταινία ονομάζεται «Καπνός» ) και χρησιμοποιώ μία τεχνική ειδικά γι’ αυτό το βιβλίο με φωτογραφίες πάνω στις οποίες δουλεύω. Πρόκειται για την ιστορία μιας φωτογραφικής μηχανής οπότε είναι λογικό.
Επίσης, μου άρεσε το παιχνίδι μεταξύ της αίσθησης της πραγματικότητας και της φαντασίας όπως ακριβώς τα διαβάζει κανείς στην ιστορία. Ο Όστερ λάτρεψε τις εικονογραφήσεις όταν του τις έδειξαν οι εκδότες, οπότε ένιωσα μεγάλη ανακούφιση και επιβράβευση. Το βιβλίο έχει εκδοθεί σε πολλές γλώσσες με τις εικονογραφήσεις μου. Ήταν μία μεγάλη ευκαιρία να κάνω ένα διαφορετικό είδος εικονογράφησης για ένα βιβλίο που δεν είναι για μικρά παιδιά.

Τα εικονογραφημένα βιβλία για ενήλικες έχουν γίνει ξαφνικά πολύ δημοφιλή στο εξωτερικό. Επίσης, η σειρά Χάρι Πότερ είχε τεράστια επιτυχία στους ενήλικες. Μήπως οι ενήλικες προσπαθούν να αναβιώσουν την παιδική τους ηλικία, να δραπετεύσουν από ένα κόσμο που έχει γίνει υπερβολικά δύσκολος; Ή μήπως οι ενήλικες σήμερα νιώθουν πιο ελεύθεροι να έρθουν σε επαφή με αυτήν την πλευρά του χαρακτήρα τους;

Πιστεύω ότι η δεύτερη απάντηση είναι η σωστή. Ο κόσμος των παιδιών και των ενήλικων είναι πιο κοντά σήμερα από ό,τι ήταν στο παρελθόν. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να εμπλουτίσουμε την εμπειρία μας. Πιο πολλά ποιοτικά βιβλία για τα παιδιά και πιο πολλή διασκέδαση για τους μεγάλους! Από την άλλη, βλέπουμε πολύ καλής ποιότητας μυθιστορήματα-κόμικ και εικονογραφημένα βιβλία. Βλέπω με χαρά ότι οι ενήλικες μπορούν να έρθουν σε επαφή με αυτές τις καλλιτεχνικές εκφράσεις, με την τέχνη σε διάφορες μορφές. Βέβαια δεν πρέπει να χάσουμε την απόλαυση μιας πιο σύνθετης λογοτεχνίας καθώς μπορούμε να ανακαλύψουμε διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικούς τομείς μέσα από ένα μεγάλο φάσμα από ευαισθησίες, ιδέες και εικόνες.

Στο βιβλίο σου «Νοτούρνο- Συνταγές για όνειρα» μου άρεσε η ιδέα ότι η κεντρική ιστορία φαίνεται μόνο στο σκοτάδι καθώς και το ότι πρόκειται για ένα βιβλίο συνταγών για όνειρα. Πώς θα περιέγραφες την φιλοσοφία σου γύρω από τα παιδικά βιβλία;
Προσπαθώ να φτιάχνω βιβλία που θα ήθελα να έχω.

Τα βιβλία της Isol «Ο Πετίτ, το τέρας», «Νουμεράλια» και «Νοτούρνο» κυκλοφορούν στην Ελλάδα από τις εκδόσεις «Μάρτης»

 

Σπύρος Πετρουνάκος

athinorama.gr

Advertisements
This entry was posted in Αταξινόμητα, Είδαμε κι ακούσαμε and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s