Walden ή Η ζωή στο δάσος |Χένρι Ντέιβιντ Θορώ

thoreau_walden_1342168282Το 1845 ένας νεαρός απόφοιτος του Χάρβαρντ εγκαταλείπει την πόλη και αποφασίζει να ζήσει στις όχθες της λίμνης Ουόλντεν, κοντά στο Κόνκορντ της Μασαχουσέτης. Ο άντρας αυτός δεν ήταν άλλος από τον μετέπειτα σημαντικό Αμερικανό συγγραφέα και φιλόσοφο Χένρι Ντέιβιντ Θορώ, πρωτεργάτη για πολλούς των σύγχρονων οικολογικών κινημάτων.[…]
Στο Walden ή Η ζωή στο δάσος, βιβλίο που κατέχει θέση παγκόσμιας διαθήκης του συγγραφέα, ο Θορώ περιγράφει το ριζοσπαστικό όσο και ουτοπικό του εγχείρημα της επιστροφής στη Φύση με τρόπο καίριο και συγχρόνως αφοπλιστικό. Δεν είναι τυχαίο ότι, έπειτα από σχεδόν ενάμιση αιώνα, το έργο εξακολουθεί να συγκινεί και να διατηρεί έναν επίκαιρο προβληματισμό, αφού επισημαίνει, σχεδόν προφητικά, τις αρνητικές συνέπειες της απομάκρυνσης του ανθρώπου από το περιβάλλον.

Μασαχουσετη, 1845. Εν μέσω Βιομηχανικής Επανάστασης ο Θορώ, 27 χρονών, εγκαταλείπει την πόλη του και εγκαθίσταται στο δάσος κοντα στην λίμνη Walden. Τι ζητάει με αυτήν του την κίνηση; Ισως, όπως λέει και ο ίδιος προς το τέλος του βιβλίου, να ανακαλύψει τον εαυτό του μέσα από την συναναστροφή με την φύση. Οι συμπολίτες του τον αντιμετωπίζουν με δυσπιστία. Θεωρούν ότι στερείται πολλά: ανέσεις, συντροφιά, κοινωνική δράση. Ποια είναι η απάντησή του σε αυτό;

Κατά τον Θορώ οι ανθρωποι μοχθούν παρασυρμένοι από μια πλάνη, εγκλωβισμένοι στην εικόνα που οι ίδιοι έχουν φτιάξει για τον εαυτό τους και και για το τι πρέπει να κάνουν στην ζωή τους, ζώντας έτσι σε μια σιωπηλή απόγνωση. Ποιές όμως είναι οι βασικές ανθρώπινες ανάγκες; Ειναι αυτές που θέλει να επιβάλλει η νέα κοινωνία της βιομηχανικής εποχής όπου όλοι θα δουλεύουν περισσότερο, κατά έναν όλο και πιο ομοιόμορφο τρόπο ώστε να καταναλώνουν όλο και περισσότερα; O Θορώ αντιδρά σε αυτό. Αποδέχεται μόνο την  πρωταρχική ανάγκη της διατήρησης της Ζωικής Θερμότητας στο ανθρώπινο σώμα. Αυτό επιτυγχάνεται με την Τροφή, το Καταφύγιο (αυτά είναι κοινά και στα υπόλοιπα ζώα),  τον Ρουχισμό και τα Καύσιμα. Όταν αποκτήσει αυτά τα βασικά, μπορεί ο άνθρωπος να επιζητήσει την πνευματική του εξύψωση.

thoreau

Η καλύβα του Θορώ στο δάσος

Στο δάσος δίπλα στην λίμνη ο Θορώ έζησε δύο χρόνια. Στο βιβλίο περιγράφει την διαμονή του την πρώτη χρονιά και κλείνει την περιγραφή με την φράση «Ετσι λοιπόν ολοκληρώθηκε ο πρώτος μου χρόνος στο δάσος και ο δεύτερος κύλησε με παρόμοιο τρόπο.» Αλλωστε κυρίαρχο στοιχείο στην αφήγηση είναι η εναλλαγή των εποχών: κυρίως η έλευση του χειμώνα και στη συνεχεια της άνοιξης. Μεσα από την αφήγηση πάντως που χωρίζεται σε μικρά κεφάλαια αναφέρονται ή και αναπτύσσονται στοιχεία της κοσμοθεωρίας του.

Σαν κατακλείδα του  δικού του ταξιδιού, ο Θορώ μας παρακινεί να γίνουμε κι εμείς ανήσυχοι ταξιδιώτες, να ανακαλύψουμε καινούριους κόσμους μέσα μας, να ανοίξουμε νέους δρόμους σκέψης. Ο ίδιος εγκατέλειψε το δάσος μετά από δυο χρόνια γιατι ένοιωθε ότι είχε και άλλα πράγματα να ζήσει.  Το ταξίδι όμως τον έμαθε ότι αν προχωράς προς την κατεύθυνση των ονείρων σου, τοτε θα συναντήσεις, έστω απρόσμενα, την επιτυχία. Γι αυτό δεν πρέπει να την αναζητούμε με απόγνωση. Πρέπει να αγαπάμε την ζωή μας – όσο απλή και φτωχική είναι-  και να αγαπάμε την αλήθεια.

foto

«Πήγα στο δάσος επειδή επιθυμούσα να ζήσω συνειδητά, να αντιμετωπίσω μονάχα τα ουσιώδη της ζωής και να δω αν θα μπορούσα να μάθω όσα είχε να μου διδάξει, έτσι ώστε, όταν θα ερχόταν η ώρα μου να πεθάνω, να μην ανακάλυπτα ξαφνικά ότι δεν είχα ζήσει ποτέ… Ήθελα να γευτώ μια ζωή γεμάτη και να ρουφήξω όλο της το μεδούλι, να ζήσω με τρόπο τόσο αυστηρό και σπαρτιάτικο, ώστε να τρέψω σε άτακτη φυγή οτιδήποτε δεν ήταν ζωή».Henry David Thoreau

Επιλογή αποσπασμάτων:

Ίσως δεν θα έπρεπε ποτέ να αγοράζουμε καινούργιο κοστούμι, όσο κουρελιασμένο και βρώμικο κι αν είναι το παλιό μας, αν πρώτα δεν συμπεριφερόμασταν, δε δουλεύαμε ή δεν ταξιδεύαμε με τρόπο που να μας κάνει να νιώθουμε ανανεωμένοι μέσα στα παλιά μας ρούχα.

Εκείνους που δεν θα ήξεραν τι να κάνουν αν είχαν περισσότερο ελεύθερο χρόνο απ’ όσο έχουν τώρα, θα τους συμβούλευα να δουλεύουν δύο φορές πιο σκληρά – να δουλεύουν μέχρι που να μαζέψουν αρκετά χρήματα για να μπορέσουν να εξαγοράσουν την ελευθερία τους.

Ένα αφηρημένο μαθηματικό σημείο είναι όλο κι όλο εκείνο που μας κάνει σοφούς, όπως ο ναυτικός ή ο φυγάς σκλάβος κρατούν το βλέμμα τους καρφωμένο στον πολικό αστέρα. Αυτό όμως αρκεί για να μας οδηγεί σε ολόκληρη τη ζωή μας. Μπορεί να μην είναι δυνατό να υπολογίσουμε πότε ακριβώς θα φτάσουμε στο λιμάνι μας, πάντα όμως πρέπει να κρατάμε τη σωστή πορεία.

Πολλές φορές οι φιλανθρωπίες κρύβουν πίσω τους ένα πλήθος αμαρτιών. Πολύ συχνά ο φιλάνθρωπος περιβάλλει την ανθρωπότητα με την αύρα των δικών του αποδιωγμένων θλίψεων κι αυτό το αποκαλέι συμπόνια.

Ο πλούτος του ανθρώπου μετριέται από τον αριθμό των πραγμάτων που έχει την πολυτέλεια να αφήνει απείραχτα.

Το διάβασμα βιβλίων με διάθεση και πνεύμα αλήθειας – αποτελεί ευγενή άσκηση, η οποία απαιτεί από τον αναγνώστη περισσότερο κόπο απ’ οποιαδήποτε άλλη υπαγορεύεται από τις σύγχρονες συνήθειες. Τα βιβλία πρέπει να διαβάζονται με την ίδια περίσκεψη και αυτοσυγκράτηση με την οποία γράφτηκαν.

Το βρίσκω υγιές να μένω μόνος τον περισσότερο καιρό. Ακόμη και η καλύτερη παρέα σύντομα κουράζει και αποδυναμώνει. Αγαπώ τη μοναξιά. Δε βρήκα ποτέ καλύτερο σύντροφο από αυτήν.

Οι άνθρωποι γυρίζουν πειθήνια στο σπίτι τους το βράδυ και η ζωή τους μαραζώνει, αφού εισπνέει ξανά και ξανά την ίδια της την ανάσα. Κάθε μέρα θα έπρεπε να γυρίζουμε σπίτια μας από μακριά, από περιπέτειες και κινδύνους και νέες ανακαλύψεις, με νέες εμπειρίες και νέο χαρακτήρα.

Θα ήμασταν ευλογημένοι αν ζούσαμε διαρκώς στο παρόν, αν εκμεταλλευόμασταν κάθε ατυχία που μας έβρισκε, αν δεν χάναμε το χρόνο μας μετανιώνοντας για την αμέλεια που επιδείξαμε στο παρελθόν και για τις ευκαιρίες που αφήσαμε να πάνε χαμένες, λέγοντας πως κάναμε το καθήκον μας.

Ενώ επιθυμούμε με όλη μας την ψυχή να εξερευνήσουμε και να μάθουμε τα πάντα, την ίδια στιγμή απαιτούμε να μείνουν τα πάντα μυστηριώδη και ανεξερεύνητα, να είναι απείρως άγριες η στεριά και η θάλασσα, αχαρτογράφητες και ακατανόητες και οι δυο τους. Τη Φύση δεν τη χορταίνουμε ποτέ μας. Έχουμε ανάγκη να γίνουμε μάρτυρες της υπέρβασης των ορίων μας, της ζωής που βόσκει ελεύθερη εκεί όπου δε βαδίζουμε ποτέ.

Τι συμβολίζει η Αφρική – τι συμβολίζει η Άγρια Δύση; Μήπως δεν είναι τάχα και ο δικός μας εσωτερικός κόσμος λευκή, ανεξερεύνητη περιοχή του χάρτη, κι ας αποδειχθεί μαύρη σαν τις ακτές της Αφρικής όταν κάποτε ανακαλυφθεί;

Henry_David_Thoreau 3.jpgΓια τον συγγραφέα:

Ο Αμερικανός συγγραφέας και νατουραλιστής φιλόσοφος Χένρι Ντέιβιντ Θορό (Henry David Thoreau) γεννήθηκε στο Κόνκορντ της Μασαχουσέτης το 1817. Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους οραματιστές της Αμερικής του 19ου αιώνα και θεωρείται ο πατέρας των περιβαλλοντικών κινημάτων. Ο Thoreau αποτελεί μοναδικό παράδειγμα πρώιμου οικολόγου και λογίου. Υπήρξε θαυμαστής και μαθητής του Ρalph Waldo Emerson και μετείχε στους κύκλους των στοχαστών του «υπερβατισμού», ένα ρεύμα ιδεών που αναπτύχθηκε στην Νέα Αγγλία τον 19ο αιώνα, πατριάρχης του οποίου ήταν ο Emerson. Η συγγραφή βιβλίων ήταν το τρίτο και το τελευταίο επάγγελμα που διάλεξε. Το δεύτερο ήταν αγρότης και το πρώτο δάσκαλος. Εκτός από το κορυφαίο του έργο «Walden ή η ζωή στο δάσος» (1854), έχει γράψει μεταξύ άλλων: «A Week on the Concord and Merrimack Rivers» (Μια εβδομάδα στους ποταμούς Κόνκορντ και Μέριμακ, 1849), «Civil Disobedience» (Πολιτική Ανυπακοή, 1849), «The Maine Woods» (Τα δάση του Μέιν, 1864). Πέθανε από φυματίωση το 1862.
Εκδοτικός Οίκος: ΚΕΔΡΟΣ
Συγγραφέας: Henry-David Thoreau
Μετάφραση: Βασίλης Αθανασιάδης
1311177003
Πηγές:
istorikathemata.com
Advertisements
This entry was posted in Αταξινόμητα, Αφιερώματα. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s