Ένας έρωτας κι ένα ταξίδι Αλβανία – Ελλάδα

neritan_zintziria
Ο ταλαντούχος σκηνοθέτης συμμετέχει με το «A country of two» στην έκθεση του ΔΕΣΤΕ στο Μουσείο Μπενάκη. Μια πολύ προσωπική ταινία που γύρισε για τους γονείς του, Σπετίμ και Φατμπάρδα.

Από όλες τις ταινίες του, μικρού μήκους, ο Νεριτάν Ζιντζιρία, αυτό το υπερχαρισματικό πλάσμα που το 2013, στα 23 του χρόνια, με το επίσης μικρό του «Χαμομήλι» δεν είχε αφήσει βραβείο για βραβείο, κάνοντας πολλούς να τον συγκρίνουν με τον Κιαροστάμι, τον Αγγελόπουλο και τον Παρατζάνοφ, μία μόνο είχε αποφασίσει να μη δείξει στις δύο πατρίδες του, την Ελλάδα και την Αλβανία. Κι ας είχε το «A country of two» μια μεγάλη πορεία στα ξένα φεστιβάλ, όταν ολοκληρώθηκε το 2016.

«Είχα αποφασίσει να μην τη δείξω, ίσως επειδή ήταν πολύ προσωπική, ίσως επειδή αφορούσε τους γονείς μου και γυρίστηκε μια εποχή που σαν ζευγάρι βρισκόταν σε ρήξη», λέει ο σκηνοθέτης. Να, όμως, που η ταινία έκανε πριν από λίγες μέρες την αθηναϊκή της πρεμιέρα στο… Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς.

Οι δύο Αμερικανές επιμελήτριες της έκθεσης «Στο ίδιο ποτάμι δυο φορές», που οργανώνουν το Ιδρυμα ΔΕΣΤΕ και το New Museum της Νέας Υόρκης, επέλεξαν αυτή την πολύ ιδιαίτερη, συγκινητική αλλά και πρωτότυπη ταινία.

Ετσι, ο Νεριτάν βρέθηκε για πρώτη φορά σε μια καθαρά εικαστική έκθεση και πολύ το χαίρεται, πόσο μάλλον που ακριβώς απέναντί του βρίσκεται και έργο τής επίσης κινηματογραφίστριας Εύας Στεφανή. «Μεγάλωσα με αυστηρές κινηματογραφικές αρχές, ότι δηλαδή μια ταινία αρχίζει και τελειώνει μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή», λέει. «Ετσι, δεν μου είναι τόσο εύκολο να μπαίνω σε ένα δωμάτιο και να βλέπω την ταινία μου να παίζει σε λούπα. Από την άλλη, η συνεχής επανάληψη ενδεχομένως της δίνει μια άλλη διάσταση, ενώ την ίδια στιγμή απολαμβάνω και την επαφή μου με τον κόσμο που πηγαίνει σε εκθέσεις, μάλλον εντελώς διαφορετικός από εκείνον του σινεμά».

spetim_kai_fatmparda_oi_goneis_toy_skinotheti_se_skini_apo_tin_tainia

Αμεση και συγκινητική και την ίδια στιγμή σύνθετη και αρκετά δύσκολη στην αποκωδικοποίησή της, η ταινία «A country of two» είναι εγκώμιο μιας συζυγικής σχέσης από ένα αγόρι που φοβάται ότι δεν θα ξαναδεί μαζί τον μπαμπά και τη μαμά του. Γι’ αυτό και γυρνάει μια ταινία για την ιδιαίτερη ιστορία τους και τους τη δείχνει. Το «A country of two» έτσι ακριβώς ξεκινάει. Ο Σπετίμ και η Φατμπάρδα Ζιντζιρία, ωραίοι, αξιοπρεπείς, αλλά και λίγο μουδιασμένοι, μπαίνουν σε μια κινηματογραφική αίθουσα, τα φώτα σβήνουν και εικόνες αρχίζουν να πέφτουν σε μια οθόνη. Εικόνες δικές τους, από τα πράγματα που τους ενώνουν και που ο ευφυής Νεριτάν, ο γιος τους, φρόντισε να βρει, αλλά και να γυρίσει μόνος του. Σαν πεισματάρικο παιδί τούς λέει «αυτό είστε για μένα, αυτό θέλω να παραμείνετε».

«Οταν αντιμετώπιζα την περίπτωση να μην είναι πια μαζί οι γονείς μου, έπρεπε κατ’ αρχάς να αποστασιοποιηθώ και στη συνέχεια να βρω όλες τις γέφυρες που ένωναν την οικογένειά μας. Είχαν εγκαταλείψει την Αλβανία μετά την πτώση του κομμουνισμού και είχαν έρθει με τα πόδια στην Αθήνα. Θυμόμουνα να μου λένε στα παιδικά μου χρόνια ότι μια πυκνή βλάστηση ενώνει τις δύο χώρες, λειτουργεί σαν μια γέφυρα ανάμεσά τους. Αυτή η βλάστηση ένιωθα πάντα μέσα μου ότι ενώνει και τους ίδιους».

Εκανε, λοιπόν, με μια κάμερα στο χέρι μόνος του την αντίστροφη πορεία: Αθήνα – Τίρανα. Και κινηματογράφησε τη βλάστηση. Οι εικόνες αυτής της «αναλλοίωτης», όπως τη θέλει ο ρομαντικός Νεριτάν, φύσης πέφτουν πυκνές στο πρώτο μέρος της ταινίας, ενώ ακούγεται η βελούδινη φωνή του πατέρα του σε μια προσωπική εξομολόγηση, για τον έρωτα, τις σχέσεις, το ταξίδι, τη μετανάστευση, που όμως υποβοηθήθηκε και από τον γιο – σκηνοθέτη. «Οι γονείς μου είναι πολύ ντροπαλοί άνθρωποι, δεν μπορούν να μιλήσουν εύκολα, έρχονται από έναν άλλο, εσωστρεφή κόσμο. Οπότε τους έδωσα και αποσπάσματα από το πιο αγαπημένο μου βιβλίο, το “Διπλό βιβλίο” του Δημήτρη Χατζή, στην καρδιά του οποίου αναφέρεται και το ταξίδι ενός Ελληνα μετανάστη στη Γερμανία», εξηγεί.

Το δεύτερο μέρος της ταινιούλας καλύπτεται αποκλειστικά από έγχρωμο footage από τις ταινίες που τραβούσε στην Αθήνα των αρχών του ’90 ο μπαμπάς Ζιντζιρία. «Με τον πρώτο μισθό του, αγόρασε μια κάμερα, που εξακολουθεί να δουλεύει», λέει ο Νεριτάν. Ο ίδιος, πολύ μικρός, η αδελφή του, η πανέμορφη μαμά του, στην Ακρόπολη, στο Ζάππειο, ανέμελοι, αισιόδοξοι, δεμένοι. Από πάνω πέφτει η φωνή της μητέρας του, στο ίδιο ποιητικό κείμενο, πιο διστακτική αυτή, σαν να ψάχνει τις λέξεις.

Το «Α country of two» ήταν το δώρο του Νεριτάν στους γονείς του, που ξεπέρασαν την κρίση τους, που είναι ακόμα μαζί, τη μέρα που γιόρταζαν τα 36 χρόνια κοινής ζωής τους. Ψάξτε να τη βρείτε όταν πάτε στο Μουσείο Μπενάκη για την έκθεση του ΔΕΣΤΕ. Ο νεαρός σκηνοθέτης, που γίνεται 30 χρόνων, αυτή την εποχή γυρνάει μια ακόμα ταινία μικρού μήκους για έναν αυτοδίδακτο κινηματογραφιστή μοναχό του Αγίου Ορους, που πέθανε το 1935, αλλά άφησε πίσω του, στη Μονή Σιμωνόπετρας, γυάλινες φωτογραφικές πλάκες. Το σημαντικό είναι, όμως, ότι τελειώνει το σενάριο της πρώτης του ταινίας μεγάλου μήκους, «Το Ευαγγέλιο του Κίμωνα».


info: διάρκεια έκθεσης «Στο ίδιο ποτάμι δυο φορές» μέχρι 22 Σεπτεμβρίου (Πειραιώς 138, Μουσείο Μπενάκη)

Βένα Γεωργακοπούλου

efsyn.gr

This entry was posted in Αταξινόμητα, Είδαμε κι ακούσαμε. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s